قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
53
درة التاج ( فارسى )
نيز بسبب همين دو كتاب ، و كتاب المحاكمات خود از تعريف و توصيف بىنياز است « 1 » ، 3 - نظام الدّين اعرج نيشابورى - صاحب شرح شافيه ( معروف بشرح نظام ) و تفسير غرائب القرآن ( معروف بتفسير نيشابورى - كه تصنيف آن بسال 728 بپايان آمده ) وى پس از آنكه بحلّ مشكلات تحرير مجسطى خواجه نصير دست يافت ، حواشى بر آن نگاشته ، به نظر قطب الدين شيرازى رسانيد ، و بتصويب او بسال 704 جملهء حاشيهها را منظم نموده تفسير التّحرير نام نهاد ؛ و نسخهء اين كتاب در كتابخانهء مجلس شوراى ملّى موجود است « 2 » . 4 - كمال الدين حسن بن على فارسى ( 665 - 718 ) وى هنگامى كه مصنّف بتصنيف شرح قانون مشغول بود بخدمتش رسيد ، و مدّتها از محضر قطب الدين شيرازى استفاده كرد ، و كتاب تنقيح المناظر را ( كه اكنون در حيدرآباد دكن در دو مجلّد بچاپ رسيده ، و مشهور است ) باشارهء او تصنيف نمود « 3 » .
--> ( 1 ) - براى شرح حال او نگاه كنيد بطبقات الشافعيه سبكى ج : 6 ص 31 - و بغية الوعاة ص 389 - و الدرر الكامنة ج : 4 ص 339 ولى در دو مأخذ اخير ذيل عنوان « محمود » و معجم المطبوعات 918 - 919 - و روضات الجنّات باب القاف ذيل عنوان « قطب » و خاتمه مستدرك الوسائل . و در دائرة المعارف اسلامى بفرانسه ج : 2 ص 1235 - 1233 ذيل شرح حال مصنّف گويد : وى قطب رازى را برانگيخت تا ميان دو شارح اشارات محاكمه كند ، و نگارنده اين سخن را در مأخذى ديگر نيافته ، و بر خود اين مقاله هم اطمينان ندارم . ( 2 ) - نگاه كنيد بفهرست كتب خطى كتابخانه ، جلد اول ص 87 - 88 . - و براى اطّلاع از شرح حال او بروضات الجنات ص 225 . - و معجم المطبوعات : 1527 - و گاهنامه 1310 ص 88 - 89 . ( 3 ) نگاه كنيد بگاهنامه 1311 ص 141 ، و نسخهء خطّى كتاب هم كه بسال 1109 كتابت شده در كتابخانهء مجلس موجود است .